|
Wielka Mgławica Oriona (krócej: Mgławica Oriona, znana również jako Messier 42, M42 lub NGC 1976) – najjaśniejsza mgławica dyfuzyjna na niebie, widoczna nieuzbrojonym okiem. Znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, na południe od jego Pasa. M42 jest odległa od Ziemi 1500 lat świetlnych i stąd jest najbliższym nam obszarem gwiazdotwórczym. Posiada średnicę 30 lat świetlnych.
Mgławica jest jednym z najpopularniejszych obiektów obserwacji i badań, zarówno przy użyciu instrumentów naziemnych jak i teleskopów kosmicznych[6]. Mgławica Oriona jest częścią kompleksu mgławic znanego jako Obłok Molekularny w Orionie.
M42 była pierwszym obiektem zaobserwowanym przez Williama Herschela przy użyciu jego własnej konstrukcji teleskopu w 1774. Gazowe właściwości Wielkiej Mgławicy Oriona odkrył w 1865 przy pomocy spektroskopii William Huggins. We 30 września 1880 M42 stała się pierwszą sfotografowaną mgławicą, dokonał tego Henry Draper.
W 1902 dwaj astronomowie, Vogel i Eberhard, odkryli, że poszczególne elementy mgławicy poruszają się z różnymi prędkościami. W 1917 potwierdzili to Campbell i Moore[9]
W roku 1931 Robert Trumpler zauważył, że gwiazdy w obrębie Trapezu tworzą gromadę. Zaproponował też dla niej nazwę. Na podstawie ich jasności i typów widmowych ustalił, że znajdują się około 1,8 tys. lat świetlnych od Ziemi. Była to wartość trzykrotnie wyższa od ówcześnie powszechnie przyjmowanej, jednak zdecydowanie bliższa dzisiejszym pomiarom.
W 1993 po raz pierwszy do obserwacji mgławicy użyto Teleskopu Hubble'a. Od tego momentu M42 była częstym obiektem badań teleskopu. W 2005 zakończono tworzenie najdokładniejszego do tej pory zdjęcia mgławicy. Znalazło się na nim ponad 3000 gwiazd o jasności powyżej 23m, w tym młode brązowe karły a także przypuszczalnie ich układy podwójne[10]. Rok później naukowcy pracujący z HST
ogłosili, że udało im się obliczyć masy brązowych karłów w
układzie podwójnym zaćmieniowym 2MASS J05352184–0546085.
Według obliczeń masy wynoszą 0,054 i 0,034 M☉ a ich okres
obiegu 9,8 dnia. Zaskakującym jest fakt, iż masywniejszy z
karłów ma niższą temperaturę.
źródło:
Wikipedia |